Daum

Francuska manufaktura kryształów Daum działa w Nancy od 1878 roku. Przełom w historii marki nastąpił kilkanaście lat później, gdy Antonin Daum utworzył w manufakturze dział artystyczny. Wazony zdobione barwnymi, precyzyjnie opracowanymi kwiatami zapowiadały secesyjny kierunek, który w Nancy znalazł jeden ze swoich najważniejszych ośrodków. W 1900 roku Daum otrzymał Grand Prix na Wystawie Światowej w Paryżu. W kolejnych dekadach warsztat rozwijał odmienny język form: płynne linie ustępowały miejsca geometrycznym kompozycjom art déco, a szkło i kryształ stawały się polem dla coraz śmielszych eksperymentów.

Historia materiału jest tu równie ważna jak historia form. Daum wprowadził pâte de verre na początku XX wieku, a od 1968 roku rozwija pâte de cristal, technikę, która stała się znakiem rozpoznawczym manufaktury. Rzeźbiarski model odwzorowuje się w wosku, zamyka w ogniotrwałej formie, a następnie wypełnia kryształem topionym w wysokiej temperaturze. Formę rozbija się po ostygnięciu, dlatego każdy egzemplarz wymaga osobnego odlewu i ręcznego wykończenia. W gotowym obiekcie widać ślady tej pracy: nasycenie barwy, jej stopniowe przejścia, matowe partie i miejsca, przez które kryształ przepuszcza światło.

Te właściwości można prześledzić w konkretnych realizacjach. Rose Passion skupia uwagę na róży: kwiat nie jest tu dodatkiem do wazonu, lecz częścią jego kompozycji, wyłaniającą się z barwnego kryształu. Tulipe, rozwijana od 2004 roku, przetwarza motyw kwiatu w formę o wyraźnym odniesieniu do estetyki art déco. W zaprojektowanej przez Huberta Le Galla serii Blooming Rock organiczne inspiracje zyskują bardziej abstrakcyjny, rzeźbiarski wymiar. Z kolei Rêve Équestre przywołuje ruch i sylwetkę konia, temat obecny w najnowszych projektach manufaktury. Wśród jej monumentalnych realizacji znajduje się Aigle Prestige, rzeźba orła stworzona we współpracy z Madeleine van der Knoop.

Daum zapraszało do współpracy twórców, których język nie mieścił się w jednej estetyce: Salvadora Dalego, Armana, Césara, Rogera Tallona, Hiltona McConnico i Jeana-Marie Massaud. Dziś tę linię kontynuują między innymi Hubert Le Gall i Thomas Fuchs. Dzięki tym spotkaniom kryształ Daum przyjmuje rozmaite postaci: od wazonu, którego głównym tematem jest rozkwitająca roślina, po figuratywną rzeźbę i przedmiot dekoracyjny. W każdym z nich kolor i przejrzystość są częścią projektu, a nie jego powierzchownym wykończeniem.